Ulica i ludzie
Blog Idea smart city

ISO 37120: Jak zmierzyć inteligentne miasto?

Lubimy rankingi, klasyfikacje i benchmarkingi. Również te porównujące miasta. Nowy Jork, Londyn, Barcelona, San Francisco, Szanghaj – co chwilę słyszymy, że na szczycie znajduje się to lub inne miasto. Problem, że większość z tych rankingów jest nieporównywalna. Ale być może się to wkrótce zmieni.

Każdego roku powstaje wiele rankingów światowych metropolii. Są przygotowywane  w oparciu o zróżnicowane kryteria i często każdy z nich kładzie akcent na inny aspekt funkcjonowania miast. Jedne oceniają jakość życia, inne koncentrują się na rozwoju gospodarczym, bezpieczeństwie, ekologii. Są też rankingi dążące do uwzględnienia maksymalnie wielu kryteriów, a tym samym dążące do tworzenia zestawień w miarę uniwersalnych i obiektywnych. Przykładowe rankingi za 2016 rok:

Cities In Motion Index (IESE Business School)

  1. Nowy Jork
  2. Londyn
  3. Paryż
  4. San Francisco
  5. Boston

Global Smart City 2016 (Juniper Research)

  1. Singapur
  2. Barcelona
  3. Londyn
  4. San Francisco
  5. Oslo

Networked Society City Index 2016 (Ericsson)

  1. Sztokholm
  2. Londyn
  3. Singapur
  4. Paryż
  5. Kopenhaga

Warto wspomnieć o rankingu przygotowywanym już od 2008 roku na Uniwersytecie Technicznym w Wiedniu. European Smart City Model uwzględnia 6 obszarów (to już niemal klasyka!) funkcjonowania inteligentnych miast: Smart Economy, Smart People, Smart Governance, Smart Mobility, Smart Environment oraz Smart Living. W trzech pierwszych edycjach dotyczył wyłącznie miast od 100 do 500 tys. mieszkańców. W najnowszej, czwartej edycji z 2015 r. zostały natomiast uwzględnione tylko miasta o liczbie mieszkańców od 300 tys. do 1 miliona.

Wyzwań, przed którym stają wszyscy twórcy tego typu zestawień, jest wiele. Jak w jednym zestawieniu porównywać mega-miasta (powyżej 10 mln mieszkańców) z miastami o populacji np. 100 tys.? Jak porównywać miasta, które wybierają zupełnie różne „specjalizacje” w obszarze smart city? Jak zestawić ze sobą miasta położone w różnych strefach kulturowych, np. rozwijarce się dynamicznie inteligentne miasta w Indiach z miastami skandynawskimi?

Norma ISO 37120

Być może miastom z pomocą przyjdzie międzynarodowa norma ISO 37120 „Zrównoważony rozwój społeczny – Wskaźniki usług miejskich i jakości życia”, opublikowana w  w języku polskim przez Polski Komitet Normalizacyjny. W normie zdefiniowano i określono metodykę dla zestawu wskaźników do sterowania i mierzenia efektów działalności w zakresie usług miejskich oraz jakości życia. Norma może być stosowana do każdego miasta, gminy lub samorządu lokalnego, które podejmują się zmierzenia własnych efektów działalności w sposób porównywalny i możliwy do zweryfikowania, niezależnie od wielkości i lokalizacji.

Nowa norma może okazać się przydatna dla wielu miast, które chcą metodycznie podejść do mierzenia postępów w swoim rozwoju. Regularne ustalanie wskaźników zalecanych przez normę pozwoli porównywać zmiany zachodzące w danym mieście w czasie (np. rok do roku), co umożliwi kontrolę realizacji celów, a także wprowadzenie ewentualnych korekt w polityce miasta. Ale to nie wszystko, gdyż stosowanie zaproponowanej jednolitej metodologii umożliwi również porównywanie się z innymi miastami, które wdrążą również tę normę.

Norma ISO 37120 proponuje mierzenie rozwoju miast poprzez 100 wskaźników, których 46 ma charakter podstawowy, a 54 – dodatkowy. Wskaźniki zostały podzielone na 17 grup tematycznych:

  • Edukacja
  • Straż pożarna i reagowanie kryzysowe
  • Bezpieczeństwo
  • Środowisko
  • Ekonomia
  • Finanse
  • Rekreacja
  • Zdrowie
  • Telekomunikacja i innowacja
  • Transport
  • Zarządzanie
  • Energia
  • Schronienie
  • Odpady stałe
  • Woda i kanalizacja
  • Ścieki
  • Urbanistyka

Jak porównywać się w innymi?

Obecnie jedyną organizacją, która prowadzi certyfikację w ramach normy ISO 37120 jest World Council On City Data. Certyfikacja prowadzona jest na pięciu poziomach: aspirujący, brązowy, srebrny, złoty i platynowy – poziom certyfikacji uzależniony jest od liczby wskaźników zgłoszonych przez miasto do certyfikacji. Certyfikacja musi być odnawiana co rok.

W portalu danych tej organizacji zarejestrowane są obecnie 43 miasta, w tym jedno z Polski. Nasz rodzynek w zestawieniu pojawił się w tym roku z poziomem certyfikacji „aspirujący”. Aktualnie wśród miast z poziomem „platinium” są m.in.: San Diego, Eindhoven, Boston, Brisbane, ale również Koprivnica (Chorwacja), Heerlen (Holandia), Pune (Indie), Saint-Augustin-de-Desmaures (Kanada).

Fot. Pixabay