Maciej Bluj, Smart City Forum
Blog Idea smart city Patronaty Wywiady

Maciej Bluj: W tym wszystkim chodzi o to, by w miastach dobrze się żyło [wywiad]

Zapraszam na wywiad z Maciejem Blujem, zastępcą prezydenta Wrocławia w latach 2007-2018, ekspertem w dziedzinie rozwiązań smart city, od 2018 roku przewodniczącym Rady Programowej Smart City Forum. W przededniu 9. edycji konferencji (27-28 marca w Warszawie) rozmawiamy o definicji miasta inteligentnego, o Smart City Wrocławiu i wciąż zmieniającym się Smart City Forum, a także o trendach, które będą odgrywały ważną rolę w miastach w niedalekiej przyszłości. 

9. edycja Smart City Forum odbywa się w dniach 27-28 marca 2019 r. w Warszawie. Hasłem przewodnim obecnego spotkania jest „Odkryjmy miasto na nowo”. Podczas dwudniowych obrad odbędzie się 6 debat, kilkanaście prezentacji (w tym studia przypadku), a także sesja Round Tables, która wpisała się już na stałe w scenariusz tej imprezy. Wśród występujących znajdują się włodarze najbardziej dynamicznie rozwijających się miast w Polsce, przedstawiciele firm-dostawców rozwiązań w obszarze inteligentnych miast, przedstawiciele sektora rządowego. Dzięki uprzejmości organizatorów będę moderował dwa panele dyskusyjne w bloku tematycznym „W kierunku Smart City!”.


Bartosz Dominiak /Smart City Blog/: Panie Prezydencie, czym jest dla Pana miasto inteligentne? Jakie cechy musi posiadać miasto, abyśmy mogli nazywać je smart city?

Maciej Bluj, Smart City ForumMaciej Bluj /Przewodniczący Rady Programowej Smart City Forum/: No właśnie, pojawiło się już tyle definicji i kolejnych odsłon, że faktycznie mam wrażenie, że to pojęcie zaczyna nam się rozmywać. Należy odróżnić rozwój miast, który następuje w sposób ciągły, od pojęcia Smart City. Jestem zwolennikiem definicji mówiącej wprost o wykorzystaniu nowoczesnych technologii w celu usprawnienia, ułatwienia życia w miastach. Niezależnie od obszaru, którego dotyczą, i to w sposób nie powodujący wykluczenia. Istotnym jest też pewna zwinność, zawarta w słowie smart, do wprowadzania zmian i umiejętność reagowania na dynamikę zmian społecznych. Pamiętajmy, że w tym wszystkim chodzi o to, by w miastach dobrze się żyło.

Smart city to miasto przygotowane na dynamiczny rozwój, na zmieniające się oczekiwania mieszkańców i na nowe sposoby zaspakajania tych potrzeb. Miasto, które wprowadza nowe rozwiązania, które szybko reaguje na potrzeby i potrafi uzyskać równowagę w rozwoju. Miasto, które potrafi wykorzystać pomysły swoich mieszkańców i które zarządzane jest jako jeden organizm, wykorzystując do jego rozwoju i dobrego funkcjonowania dane pochodzące z różnych obszarów.

Czym polskie miasta, aspirujące do bycia smart, różnią się od swoich zachodnich odpowiedników?

Wydaje mi się, że nasze zachodnie odpowiedniki, ale nie tylko, bo i Daleki Wschód, są bardziej zorganizowane macierzowo i to bardzo pomaga w wdrażaniu smart rozwiązań. Chodzi o to, by strukturę składającą się z silosów, trochę „podziurawić”. Pewnym rozwiązaniem tego problemu jest tworzenie dedykowanych biur, pełnomocników smart city, które właśnie poprzez projektowe podejście i konieczność angażowania osób z różnych obszarów „dziurawią” te naturalne silosy. Jest też kwestia integracji danych z tych różnych obszarów i tutaj zdecydowanie liderzy amerykańscy czy chińscy nas wyprzedzają. Trudno nie wspomnieć o znacznie wyższych budżetach, ale myślę, że tu wykorzystując zwinność jakoś sobie poradzimy.

Smart City WrocławCzy po dekadzie pracy nad rozwojem Wrocławia może Pan powiedzieć, że to miasto jest miastem inteligentnym? Dlaczego?

Smart City Wrocław, tak o nim mówimy. Śledzę rozwój tej idei w wielu miastach i widzę, że Wrocław stanowi pozytywny przykład. Mamy wiele dobrych rozwiązań, które ze sobą współpracują. To chyba nigdy nie będzie stan skończony, bo ciągle pojawiają się nowe potrzeby i nowe możliwości. Ważne, żebyśmy nadal byli głodni tych nowości i otwarci na zmianę.

Które z realizowanych projektów we Wrocławiu miały przełomowy charakter, wyznaczały kamienie milowe w drodze do Smart City Wrocław?

Twarda infrastruktura w postaci miejskiej sieci światłowodowej, która pojawiła się jeszcze chyba przed pojęciem smart city. To dało podstawy do wielu smart projektów, jak chociażby ITS, czy spięcie wszystkich szkół światłowodem, co umożliwiło szybką transmisję danych pomiędzy nimi. Wrocław stał się wtedy pierwszym publicznym operatorem telekomunikacyjnym, co było niezbędne do wprowadzenia telefonii VoIP we wszystkich jednostkach. Pomogła nam wtedy ówczesna Prezes UKE, pani minister Anna Streżyńska, która zdecydowała się zmienić ustawę, tak by było to możliwe. Podziękowania i pozdrowienia.

Wielką wagę przykładam do częściowo wirtualnego projektu Wrocław CityLab, w którym stworzyliśmy i rozwijamy z partnerami prywatnymi bardzo ciekawe projekty i użyteczne rozwiązania dla miast. Przykładami mogą być SmartFlow i aplikacja Mobill.

Rozmawiamy chwilę przed 9. edycją Smart City Forum, najdłużej odbywającej się w Polsce konferencji branżowej łączącej interesariuszy budowy inteligentnych miast. Jak w tym czasie zmieniło się podejście organizatorów i uczestników tego wydarzenia do myślenia o przyszłości miast?

Cały czas się zmienia. MMC, czyli organizator Smart City Forum, jest bardzo otwarty na potrzeby uczestników i stara się zaproponować formułę dopasowaną do potrzeb. Chętnie wskazuje, jakie rozwiązania były dobrze przyjęte przez uczestników i je rozwija. Spotykamy się też w ramach Rady Programowej Smart City Forum, gdzie ustalamy interesujące obszary i dyskutujemy nad programem. Niejednokrotnie są to bardzo gorące dyskusje. Pozdrawiam i dziękuję wszystkim członkom Rady Programowej za ich zaangażowanie.

Uczestnicy tej konferencji, to firmy technologiczne, usługodawcy i miasta. Tutaj też widać duże zmiany. Od prostej sprzedaży doszliśmy do etapu mocnej współpracy, poszukiwania nowych rozwiązań, do odpowiadania na rzeczywiste potrzeby. Ja to nazywam smart partnerstwem.

Czy możemy wskazać konkretne efekty dotychczasowych edycji Smart City Forum? Czy jego uczestnicy zainspirowani tym, o czym rozmawiali podczas konferencji, podejmowali jakieś nowatorskie projekty miejskie?

Nieustannie. Obserwuję to na co dzień. Sięganie po doświadczenie, zwłaszcza przy skomplikowanych projektach jest czymś niezwykle przydatnym. Podpatrywanie już wdrażanych projektów, rozwiązań, dzielenie się doświadczeniami, również tymi negatywnymi, bo trzeba pamiętać, że innowacja to także ryzyko.

Takich projektów jest wiele i trzeba by zrobić rundę po miastach, żeby je wszystkie wymienić.

Światowe metropolie często realizują dziś projekty, o których w Polsce wciąż cicho, np. Dubaj wdraża Paperless Starategy, zgodnie z którą do 2021 roku w obiegu urzędowym nie ma być dokumentów drukowanych. Jakie innowacyjne projekty z zagranicznych miast zawitają do Polski w najbliższych latach.

Uważam, że będzie bardzo rosła rola BigData i AI. W tym obszarze jest wielki potencjał i pewna łatwość, bo tych danych jest już naprawdę dużo. Dzisiaj musimy je sprowadzić do wspólnych formatów i potrafić je ze sobą powiązać. Kolejnym krokiem jest ich wykorzystanie i stworzenie algorytmów, które mogłyby pewne zdarzenia, procesy czy zjawiska przewidywać i proponować możliwe reakcje, rozwiązania.

Odwracając poprzednie pytanie: czy dostrzega Pan projekty polskich miast, które możemy nijako eksportować do miast w Europie czy USA? Czy mamy projekty na miarę pochwalenia się nimi np. podczas Smart City Expo World Congress w Barcelonie? Jakie to projekty?

W dzisiejszym zglobalizowanym świecie i niezwykle szybkiej informacji, trudno mówić o lokalnych rozwiązaniach. W tym samym czasie w wielu miejscach na świecie rodzą się te same pomysły. Pytanie tylko, kto będzie szybszy w ich implementacji. Jesteśmy mocno zaawansowani w e-płatnościach i ten obszar nadaje się do takiej prezentacji.

Nawiązując do paperless, to brak papierowego biletu w komunikacji miejskiej, zastąpionego kartą płatniczą, jest takim dobrym przykładem rozwijanym w Polsce. Do tego dochodzi IoT, które właśnie w powiązaniu z e-płatnościami i aplikacjami mobilnymi daje wielkie możliwości, ułatwienia, a nawet pewną automatyzację korzystania z miasta. Mamy świetne doświadczenia w tym zakresie i śmiało możemy się nimi chwalić.

Dziękuję za rozmowę.

Fot. MMC Conferences / Smart City Forum